عبيد الله بن عبد الله ابن خرداذبه ( مترجم : سعيد خاكرند )

77

المسالك و الممالك ( فارسى )

از آن تا طرابلس بيست و چهار مايل و از طرابلس تا سبرة 539 نيز بيست و چهار مايل ، پس از آن تا بئر جمالين بيست مايل و تا قصر الدرق سى مايل ديگر و از آنجا تا اباردخت بيست و چهار مايل ، سپس تا الفوّارة سى مايل ، و از آنجا تا قابس 540 ، مركز آفريقائيهاى غير - عرب سى مايل ، سپس تا بئر زيتونه سيزده مايل و از آنجا تا كتانه بيست و چهار مايل ، از كتانه تا اليسر سى مايل ، و از آنجا تا قيروان 541 ، شهر مخالى بيست و چهار مايل كه مركز افريقا و در ميانهء مغرب و در دست ابن اغلب است . و در اختيار اوست ( ابى الاغلب ) ؛ قابس و جلولا 542 و سبطلة 543 مركز جرجير پادشاه كه رومى الاصل بود ، و ميان اين شهر تا قيروان هفتاد مايل است ، و زرود و غدامس 544 و قلسانه 545 و قفصه 546 و قصطيليه و شهر زاب 547 و تهوذه 548 و سلسمان و ودّان 549 و طفرجيل 550 و زغوان و تونس 551 ؛ ميان افريقا تا آن ناحيه دو منزل راه به وسيله قاطر است و مركز تونس ، قرطاجنه 552 نام دارد كه بر كناره دريا قرار گرفته و حصارش بيست و يك هزار ذرع مىباشد ؛ و ميان تونس و كناره اندلس عرض دريا قرار دارد كه شش فرسخ راه ، سپس تا قرطبه 553 مركز اندلس پنج روز راه باشد . رستمى اباضى ، ميمون بن عبد الوهاب بن عبد الرحمن بن رستم كه ايرانى است و بر آن به خلافت درود مىفرستند شهرهاى هرد و سلمه و سلميه و تاهرت 554 و آنچه مربوط به آن است را در اختيار دارد و فاصله ميان افريقا تا تاهرت يك ماه راه بر پشت شتر است . و شهر سبتة 555 تا سمت الخضرا 556 ؛ * و پادشاه سبتة ليمان نام دارد . و در كنترل و اختيار صُفرىّ خارجى است ؛ درعه 557 كه شهرى بزرگ و پرجمعيت و داراى معادن نقره مىباشد و در امتداد جنوب تا سرزمين حبشه و شهرى به نام زيز است . و در اختيار ابراهيم بن محمد بربرى معتزلى ، شهرى كه بعد از تاهرت مىباشد و موسوم به أيزرج است ، قرار دارد . و در اختيار فرزندان ادريس بن ادريس عبد الله بن حسن بن حسن